Polska
Piastów
966 — 1370
Od przyjęcia chrztu przez Mieszka I do potęgi zjednoczonego królestwa za Kazimierza Wielkiego. Epoka, która ukształtowała fundamenty państwa polskiego, jego granice, kulturę romańską i pierwszą administrację.
Poznaj historię ↓Czy wiesz, że...
Chrzest Mieszka I
Mieszko I przyjął chrzest w 966 roku z rąk czeskich. Często powtarza się, że zrobił to, by uniknąć przymusowej chrystianizacji przez Niemców, jednak głównym powodem było wzmocnienie sojuszu z Czechami przeciwko Wieletom.
Bolesław Chrobry i Otto III
Bolesław Chrobry był tak potężny, że podczas Zjazdu Gnieźnieńskiego (1000 r.) cesarz niemiecki Otto III nazwał go "bratem i współpracownikiem Imperium" oraz włożył na jego głowę swój własny diadem.
Włócznia św. Maurycego
Jedna z najstarszych relikwii w Polsce. Kopia cesarskiej włóczni podarowana Bolesławowi Chrobremu przez Ottona III. Dziś można ją oglądać w skarbcu katedralnym na Wawelu.
Kazimierz Wielki - założyciel
Kazimierz Wielki założył około 100 nowych miast i ponad 1000 wsi! Ufundował też ok. 50 zamków obronnych. Powiedzenie "Zastał Polskę drewnianą, a zostawił murowaną" jest całkowicie uzasadnione.
Krwawy Bolesław Śmiały
Król Bolesław II Szczodry (Śmiały) po skazaniu na śmierć biskupa krakowskiego Stanisława ze Szczepanowa, musiał uciekać z kraju na Węgry. Ta zbrodnia wstrząsnęła ówczesną Europą i doprowadziła do utraty korony.
Srebrny Wiek Władysława Łokietka
Zanim Władysław Łokietek został królem i zjednoczył Polskę po rozbiciu dzielnicowym, musiał wielokrotnie ukrywać się przed wrogami. Według legendy ukrywał się nawet w jaskiniach (np. Jaskinia Łokietka w Ojcowie).
Prawo salickie a Jadwiga
Zgodnie z polskim prawem, tron mogli dziedziczyć tylko mężczyźni. Jednak szlachta zgodziła się, by córka Ludwika Węgierskiego - Jadwiga - została "królem" (a nie królową-małżonką), omijając w ten sposób prawo.
Wojny z Zakonem
Początkowo (w 1226 r.) Konrad Mazowiecki sprowadził Zakon Krzyżacki w dobrych intencjach, aby chronić pogranicze przed Prusami. Dopiero z czasem Zakon stał się śmiertelnym wrogiem Królestwa.
Pierwsi władcy Polski
Mieszko I (ok. 960-992)
Pierwszy historyczny władca z dynastii Piastów. W 966 przyjął chrzest, włączając Polskę do grona chrześcijańskich państw Europy Zachodniej.
Bolesław I Chrobry (992-1025)
Stworzył imperium od Łaby po Kijów. Koronowany na pierwszego króla Polski w 1025 roku, krótko przed swoją śmiercią.
Bolesław III Krzywousty (1102-1138)
Znakomity wojownik, odzyskał Pomorze. Jego "Ustawa Sukcesyjna" z 1138 roku doprowadziła jednak do długotrwałego rozbicia dzielnicowego.
Władysław I Łokietek (1320-1333)
Jego koronacja w 1320 roku ostatecznie położyła kres niemal dwustuletniemu rozbiciu dzielnicowemu Polski.
Kazimierz III Wielki (1333-1370)
Ostatni z dynastii Piastów. Wielki reformator, budowniczy, prawodawca i założyciel pierwszego w Polsce uniwersytetu.
Kluczowe wydarzenia
Chrzest Polski
Mieszko I przyjmuje chrześcijaństwo. Dokument "Dagome iudex" (ok. 991 r.) formalnie oddaje państwo polskie pod opiekę papieża.
Zjazd Gnieźnieński
Powstanie niezależnej polskiej metropolii kościelnej (arcybiskupstwa w Gnieźnie) oraz trzech nowych biskupstw: w Kołobrzegu, Wrocławiu i Krakowie.
Pokój w Budziszynie
Kończy wieloletnie wojny polsko-niemieckie. Bolesław Chrobry zatrzymuje Milsko i Łużyce, udowadniając potęgę swojego państwa.
Pierwsza koronacja
Bolesław Chrobry zostaje namaszczony na króla. Kilka miesięcy później, po jego śmierci, koronuje się jego syn Mieszko II.
Najazd Brzetysława
Czeski książę niszczy Wielkopolskę, rabując skarbiec gnieźnieński i wywożąc relikwie św. Wojciecha. Kryzys państwa piastowskiego.
Testament Krzywoustego
Początek rozbicia dzielnicowego. Bolesław dzieli kraj między synów, ustanawiając zasadę senioratu (najstarszy z rodu sprawuje władzę zwierzchnią).
Sprowadzenie Krzyżaków
Książę Konrad Mazowiecki nadaje Zakonowi Szpitala NMP (Krzyżakom) w dzierżawę Ziemię Chełmińską.
Bitwa pod Legnicą
Tragiczne starcie rycerstwa polskiego i europejskiego z potężną armią Mongołów. Ginie książę Henryk Pobożny, co wstrzymuje zjednoczenie kraju.
Koronacja Łokietka
Koronacja Władysława Łokietka w Krakowie oznacza definitywny koniec rozbicia dzielnicowego.
Akademia Krakowska
Powstanie Studium Generale, pierwszego uniwersytetu w Polsce i drugiego w Europie Środkowej (po Pradze).
Spuścizna epoki
Architektura romańska
Potężne, surowe budowle z kamienia: rotundy (np. rotunda św. Mikołaja w Cieszynie), kolegiaty (Kruszwica) i słynne Drzwi Gnieźnieńskie, arcydzieło sztuki odlewniczej.
Kroniki średniowieczne
Dzięki pisarzom takim jak Gall Anonim (autor pierwszej Kroniki polskiej ok. 1115 r.) i Wincenty Kadłubek zachowała się pamięć o najstarszych dziejach Polski.
Fundament państwa
Okres Piastów ustalił terytorium przypominające granice dzisiejszej Polski. Powstała pierwsza stabilna organizacja kościelna i państwowa.
Statuty Wiślickie i Piotrkowskie
Kazimierz Wielki wprowadził pierwszą w Polsce wielką kodyfikację prawa zwyczajowego, co położyło podwaliny pod nowoczesne sądownictwo.
Rozwój gospodarczy
Przejście od gospodarki prymitywnej do rozwiniętej, trójpolówka w rolnictwie, lokacja setek miast na prawie magdeburskim, wprowadzenie srebrnego grosza.