II
Rzeczpospolita
1918 — 1939
Fascynujące 21 lat, w których Polska zjednoczyła ziemie trzech zaborów w jeden, silny kraj. Czas gigantycznych inwestycji (Gdynia, COP), stabilizacji złotego i przedwojennego szyku.
Poznaj historię ↓Czy wiesz, że...
Cud na kasach
Przed wprowadzeniem reform Grabskiego w 1924, inflacja była tak olbrzymia, że chleb kosztował setki tysięcy marek polskich, a pensje odbierano w walizkach!
Miasto z piasku
W 1922 r. Gdynia była małą wsią rybacką. W ciągu dekady zbudowano tam jeden z najnowocześniejszych portów Europy, a miasto urosło do 120 tysięcy mieszkańców.
Kryptologia
To polscy matematycy (Marian Rejewski, Jerzy Różycki i Henryk Zygalski) jako pierwsi w 1932 r. złamali szyfr niemieckiej maszyny szyfrującej Enigma, ratując później życie milionom Aliantów.
Polski Fiat
W II RP rozwijał się przemysł motoryzacyjny. W Warszawie produkowano luksusowe modele Polskiego Fiata 508 oraz nowoczesne motocykle Sokół.
Radiostacja w Babicach
Transatlantycka Centrala Radiotelegraficzna zbudowana w 1923 r. pod Warszawą miała 10 masztów o wysokości 126 metrów. Pozwalała na bezpośrednią komunikację m.in. z Japonią i USA.
Luxtorpeda
Supernowoczesny, luksusowy pociąg spalinowy kursujący w latach 30. Mógł rozwinąć prędkość ponad 115 km/h, a trasę Kraków-Zakopane pokonywał szybciej niż dzisiejsze pociągi!
Noblista z Polski
Władysław Reymont w 1924 roku otrzymał Literacką Nagrodę Nobla za powieść "Chłopi", pokonując takich gigantów jak Thomas Mann czy Maksim Gorki.
Ojcowie Niepodległości i Liderzy Państwa
Józef Piłsudski (1867-1935)
Naczelnik Państwa, twórca Legionów. Dowódca w zwycięskiej Bitwie Warszawskiej 1920 r. Po zamachu majowym w 1926 r. sprawował rządy autorytarne (Sanacja).
Roman Dmowski (1864-1939)
Główny ideolog narodowej demokracji. Wybitny dyplomata podczas Konferencji Paryskiej, gdzie wraz z Paderewskim negocjował korzystne dla Polski granice zachodnie.
Ignacy Jan Paderewski (1860-1941)
Światowej sławy wirtuoz pianina. Wykorzystał swoje kontakty, by przekonać prezydenta USA W. Wilsona do włączenia postulatu wolnej Polski w jego "14 punktach". Pierwszy premier odrodzonej Polski.
Władysław Grabski (1874-1938)
Dwukrotny premier i genialny minister skarbu. Przeprowadził reformę walutową tworząc silnego "złotego" i ratując kraj przed bankructwem oraz hiperinflacją.
Eugeniusz Kwiatkowski (1888-1974)
Minister przemysłu i handlu, wicepremier. Główny pomysłodawca i realizator budowy portu w Gdyni oraz Centralnego Okręgu Przemysłowego (COP).
Kluczowe wydarzenia
11 Listopada
Rada Regencyjna przekazuje władzę wojskową Józefowi Piłsudskiemu. Dzień ten zostaje uznany za symboliczne odzyskanie niepodległości.
Powstanie Wielkopolskie
Jedno z nielicznych zwycięskich polskich powstań. Dzięki niemu niemal cała Wielkopolska powraca do terytorium odradzającej się ojczyzny.
Bitwa Warszawska
Tzw. Cud nad Wisłą. Polska armia powstrzymuje ofensywę bolszewicką pod dowództwem Tuchaczewskiego, ratując młodą niepodległość i chroniąc Europę przed komunizmem.
Konstytucja Marcowa
Uchwalenie nowoczesnej ustawy zasadniczej, wprowadzającej republikę z parlamentarno-gabinetowym systemem rządów.
Reforma Grabskiego
Wprowadzenie Banku Polskiego i nowej, silnej waluty - złotego, który zastępuje zrujnowaną markę polską.
Przewrót Majowy
Trzydniowe krwawe walki w Warszawie. Piłsudski przejmuje władzę siłą, krytykując "sejmowładztwo" i korupcję. Rozpoczyna się epoka sanacji.
Konstytucja Kwietniowa
Nowa ustawa zasadnicza zwiększająca drastycznie prerogatywy prezydenta. Kilka tygodni później umiera marszałek Piłsudski.
Budowa COP
Rozpoczęcie realizacji planu Centralnego Okręgu Przemysłowego, mającego zabezpieczyć produkcję militarną i ograniczyć gigantyczne bezrobocie na Podkarpaciu.
Spuścizna epoki
Zjednoczenie Ziem
Tytaniczny wysiłek ujednolicenia trzech różnych systemów prawnych, edukacyjnych, miar i wag, walut oraz szerokości torów kolejowych pozostałych po zaborcach w jeden spójny organizm państwowy.
Sukcesy Architektury Modernizmu
Do dziś miasta takie jak Gdynia, Warszawa czy Katowice chlubią się funkcjonalną architekturą międzywojnia - eleganckimi, prostymi liniami przypominającymi kadłuby transatlantyków.
Rozwój Nauki
Narodziny słynnej Lwowskiej Szkoły Matematycznej (Stefan Banach, Hugo Steinhaus), wybitne sukcesy polskich archeologów i kryptologów, budowa uniwersytetów.
Polska w Europie
W zaledwie 20 lat II RP odzyskała należne jej miejsce jako ważny gracz na arenie europejskiej, z silną kulturą (Gombrowicz, Witkacy, Skamandryci) i silnym patriotyzmem.